0
0
Danas, pre tačno 20 godina, nakon niza spornih pokušaja i ponuda međunarodne zajednice da se reši kosovska kriza, iz baze u Avijanu poletali su prvi avioni koji su i narednih 78 dana bacali bombe po vojnim i civilnim ciljevima širom zemlje.
Nakon što je odluku o neprihvatanju stranih trupa potvrdila Skupština Srbije, koja je predložila da snage Ujedinjenih nacija nadgledaju mirovno rešenje sukoba na Kosovu, NATO je po naređenju tadašnjeg generalnog sekretara NATO-a Havijera Solane, 24. marta 1999. u 19.45 započeo vazdušne udare krstarećim raketama i avijacijom, na više područja Srbije i Crne Gore.
Vlada u Beogradu iste noći je proglasila ratno stanje.
Odluka o bombardovanju tadašnje SRJ doneta je, prvi put u istoriji, bez odobrenja Saveta bezbednosti UN, a naredbu je tadašnjem komandantu savezničkih snaga, američkom generalu Vesliju Klarku.
Prvih dana, zemlju je nadletalo 70 borbenih aviona, a njihov broj se vremenom uvećavao tako da je bilo i do 400 poletanja dnevno.
Prema podacima stručnjaka iz Srbije, do 10. juna zabeleženo je 18.168 avio poletanja, iz NATO baze navodili su da ih je bilo 38.004, od toga 10.484 vatrenih dejstva.
Napadi na SRJ vršeni su sa brodova u Jadranu, iz četiri vazduhoplovne baze u Italiji, a neke operacije izvršavali su i bombarderi koji su poletali iz baza u Zapadnoj Evropi, pa i iz SAD.
Za 78 dana poginulo je između 1.200 i 2.500 ljudi.
SRJ je napadnuta pod izgovorom da je krivac za neuspeh pregovora u Rambujeu i Parizu o budućem statusu pokrajine Kosovo i Metohija.
Bombardovanje Bora
Bor je tokom NATO agresije bombardovan sedam puta. Bombardovana su dva cilja: stovarište goriva bivšeg “Jugopetrola” i trafostanica u krugu RTB-a, iz koje su se strujom napajali rudarsko-metalurški kompleks, gađani su sedam puta tokom maja meseca.
Prvo bombardovanje Bora, dogodilo se 15. maja. Tokom dana bombe su pale na rezevore “Jugopetrola” na “slatinskom putu”, a uveče i na glavnu trafostanicu RTB-a.
17. maja tokom bombardovanha “Jugopetrola”, jedno lice je izgubilo život.
Prema procenama ovo skladište bombardovano je sa preko 150 bačenih projektila. Iz rezervoara unapred su istočena sva zapaljiva i eksplozivna sredstva.
Analize Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP) pokazuju da je prilikom razaranja trafostanice RTB-a iz kondenzatorskih baterija iscurelo kancerogeno ulje – piralen.
Sa opasnom materijom susrelo se više 260 radnika borskog basena koji su bili angažovani na rasčišćavanju ruševina i saniranju štete.
Prema dostupnim podacima, dvanaest pripadnika oružanih snaga vojske i policije iz opštine Bor nastradalo je učestvujući u ratu 1999. godine.
